logo ppp

 

 
 
 Dla kogo zajęcia socjoterapeutyczne?

teen 453100 1920

Grupę docelową zajęć socjoterapeutycznych stanowią dzieci i młodzież, które wykazujące różne problemy z zachowaniem i dysfunkcje, np.dzieci agresywne, wycofane społecznie, nieśmiałe, odrzucane przez rówieśników, mające trudności w nawiązywaniu kontaktów z innymi ludźmi, a także dzieci z rodzin niewydolnych wychowawczo np. z problemem alkoholowym, przestępczością itp. Doznawanie sytuacji trudnych emocjonalnie w rodzinach z problemem alkoholowym lub w rodzinach o zaburzonej więzi emocjonalnej może spowodować u dzieci: różne objawy nieprzystosowania społecznego, zniekształcenie sądów poznawczych czyli przekonań na temat siebie, otaczającego świata. Wszystko to może prowadzić do zaniżonej samooceny[1]

Pełna akceptacja dziecka jest niezbędna do tego, aby dzieci czuły, że mogą w tym co robią osiągnąć wysokie wyniki, że są w czymś dobre. Dzieci, w których dorośli, rodzice i  nauczyciele potrafią wzbudzić wiarę, że są zdolne i wartościowe, rozwijają postawę „potrafię tego dokonać” i dzięki temu radzą sobie z rozmaitymi problemami w swoim codziennym życiu. Pozytywny obraz siebie pomaga dzieciom w stawaniu się silnymi, odpowiedzialnymi, zdolnymi do współczucia wobec innych. Świat wydaje się im pełen możliwości, ufają sobie i są otwarte na różne doświadczenia. Lepiej radzą sobie z lękiem i stresem. Uwagi krytyczne ze strony nauczyciela potrafią odebrać z korzyścią dla siebie. Są wytrwałe w pokonywaniu przeszkód. Jako dorośli odnoszą sukcesy także na innych płaszczyznach, tworzą dobre związki i mają poczucie szczęścia[2].

Natomiast dzieci, których nikt nie nauczył, jak dostrzec własną wartość, które nie są pewne swoich umiejętności, trudniej się odprężyć i czerpać radość z życia. Wolą unikać ryzyka i wystawienia się na ocenę innych – wycofują się z kontaktów społecznych z innymi. Takie dzieci także przeceniają swoje porażki, a nie doceniają sukcesów. To sprawia, że częściej doświadczają poczucia beznadziejności, krzywdy, winy i innych przykrych doznań, związanych z żalem do siebie. Od takich dzieci często słyszmy: „Do niczego się nie nadaję”, „Nigdy nic mi nie wychodzi”. 

Psychologowie zwracają uwagę, że niskie poczucie wartości to bomba 
z opóźnionym zapłonem, bo niskie poczucie wartości jest często przyczyną poważnych zaburzeń emocjonalnych i zachowania wśród dzieci. Dlatego tak ważne jest, aby nauczyciele potrafili okazywać akceptację dzieciom i uczyć ich doceniania siebie i akceptowania siebie, swoich mocnych stron i słabszych, własnych ograniczeń. Samoakceptacja jest systemem immunologicznym psychiki, zapewnia siłę i zdolność regeneracji. Kiedy jest niskie i niestabilne, spada nasza odporność na trudności życiowe. Poddajemy się w obliczu przeciwności, z którymi ktoś o silnym poczuciu „ja” mógłby sobie poradzić. Można zatem powiedzieć, że to, jaki stosunek do siebie samego ma dziecko jest swoistego rodzaju papierkiem lakmusowym zdrowia psychicznego, zadowolenia w szkole i w domu[3].

Jednym z najczęstszych skutków wychowywania się w rodzinie stosującej przemoc czy z problemem alkooholowym jest zaniżona samoocena, która jest często konsekwencjąnegatywnego i krytycznego myślenia o sobie. Ponadto dzieci z rodzin z problemem alkoholowym lub/i stosującą przemoc bardzo często unikają kontaktów społecznych i mają skłonność do izolowania się w sobie, rzadko szukają pomocy w poradzeniu sobie z trudnymi emocjami u innych osób, w tym także u pedagoga szkolnego czy psychologa. W przypadku takich dzieci zajęcia socjoterapeutyczne są okazją do doświadczenia wielu pozytywnych uczuć i emocji i zaspokojenia ważnych podstawowych potrzeb, które wpływają także na pozytywne zmiany w zachowaniu.

Zadaniem socjoterapii jest więc wspomaganie dzieci i młodzieży w rozwoju i pojmowaniu rzeczywistości poprzez realizację celów rozwojowych, edukacyjnych i terapeutycznych. Istotą socjoterapii jest  głównie realizacja celów terapeutycznych, czyli organizowanie takich sytuacji społecznych podczas spotkań, które dostarczą uczestnikom zajęć doświadczeń korekcyjnych, przeciwstawnych doznanym urazom oraz sprzyjać będą odreagowaniu napięć emocjonalnych i posłużą uczeniu się nowych umiejętności społecznie aprobowanych. Cele rozwojowe związane są z wiekiem uczestników zajęć, gdyż w każdej fazie życia dominują określone potrzeby, których zaspokojenie odgrywa istotną rolę w procesie rozwoju. Rozwijają również indywidualne zainteresowania i podejmują istotne dla określonej grupy wiekowej zagadnienia. Cele edukacyjne wspomagają proces nabywania wiedzy o samym sobie i o innych ludziach oraz proces rozumienia świata społecznego.

Opracowała 

Ewa Hornik socjolog, socjoterapeuta



[1]A. Brzezińska, Społeczna…op. cit., s. 78.

[2]A. Brzezińska, Społeczna…op. cit., s. 78.

[3]J. Cieśla, Gotowi? Start?...op. cit., s. 30.